Co to jest korzeń maca i skąd pochodzi?

Maca, nazywana pieprzycą peruwiańską, jest rośliną uprawianą w Andach. Jej podziemną część wykorzystuje się jako żywność i składnik suplementów. Popularność określenia „superfood” nie oznacza, że maca leczy choroby lub jest niezbędnym dodatkiem do diety.

W jakich formach występuje maca?

Najczęściej spotyka się proszek, który można dodawać do koktajlu, jogurtu lub owsianki zgodnie z etykietą. Dostępne są także kapsułki, tabletki i ekstrakty. Różnią się stopniem przetworzenia oraz zawartością składników, dlatego gram proszku nie jest odpowiednikiem grama ekstraktu.

Wybierając produkt, sprawdź pełny skład, wielkość porcji i dane producenta. Oznaczenie ekologiczne dotyczy zasad produkcji, a nie potwierdzonej skuteczności leczniczej ani gwarancji całkowitego braku pozostałości.

Wartości odżywcze i składniki roślinne

Maca jako żywność dostarcza przede wszystkim składników typowych dla surowca roślinnego, m.in. węglowodanów. Opisy zawartości witamin i minerałów powinny odnosić się do konkretnego produktu i rzeczywistej porcji. Kilka gramów dodatku nie zastępuje zbilansowanego posiłku ani leczenia niedoborów.

W roślinie badane są m.in. glukozynolany i inne związki bioaktywne. Samo ich wykrycie nie dowodzi profilaktyki nowotworów, chorób neurodegeneracyjnych czy poprawy odporności u osób przyjmujących suplement.

Maca na energię, wytrzymałość i koncentrację

Istnieją badania nad wpływem wybranych preparatów na samopoczucie i energię, lecz nie uzasadniają gwarantowania poprawy siły, pamięci czy regeneracji każdej osobie. Określenie „adaptogen” nie jest dowodem takiego efektu.

Nie należy maskować przewlekłego zmęczenia suplementem bez rozpoznania jego przyczyny. Sen, odpowiednie odżywianie i plan treningu mają znaczenie niezależnie od tego, czy ktoś dodaje macę do jedzenia.

Libido, potencja i płodność — co pokazują badania?

Niektóre małe badania u ludzi sugerują poprawę deklarowanego pożądania seksualnego po określonych preparatach. W jednym z badań u zdrowych mężczyzn efekt nie był związany ze zmianą stężenia testosteronu. Nie oznacza to udowodnionego leczenia zaburzeń erekcji ani niepłodności.

Wyniki dotyczące parametrów nasienia lub odczuć uczestników nie są tym samym co wykazanie większej szansy na ciążę. Problemy z płodnością, utrzymujące się zaburzenia seksualne lub podejrzenie niedoboru hormonów wymagają diagnostyki.

Maca a menopauza i „równowaga hormonalna”

Maca nie jest zamiennikiem terapii hormonalnej. Badania dotyczące objawów menopauzy i poziomu hormonów dają niejednolite wyniki. Nie należy przedstawiać proszku jako pewnego sposobu na uderzenia gorąca, osteoporozę czy „regulację hormonów”.

Przy dokuczliwych objawach warto omówić z lekarzem dostępne metody postępowania. Nie odstawiaj zaleconego leczenia z powodu marketingowego opisu suplementu.

Jak zachować ostrożność?

Stosuj produkt zgodnie z jego etykietą i nie łącz kilku suplementów dla rzekomo silniejszego działania. Nie ma jednej dawki odpowiedniej do każdego celu i każdej postaci macy. Jeśli pojawią się działania niepożądane, przerwij używanie.

W ciąży, podczas karmienia, u dzieci, przy chorobach hormonozależnych lub podczas leczenia skonsultuj suplementację z lekarzem. Naturalne pochodzenie i długoletnia historia spożywania nie wystarczają do zagwarantowania bezpieczeństwa konkretnego ekstraktu.

Źródła: Gonzales i wsp. — badanie pożądania seksualnego i hormonów; Gonzales-Arimborgo i wsp. — badanie ekstraktów macy; Memorial Sloan Kettering — maca; NCCIH — stosowanie suplementów.