Herbata z nagietka — zastosowania, ograniczenia i bezpieczeństwo

Herbata z nagietka powstaje z kwiatów nagietka lekarskiego (Calendula officinalis), rośliny z rodziny astrowatych. Jego żółte i pomarańczowe płatki pojawiają się w mieszankach naparów i kosmetykach. Zastosowania tych produktów są jednak różne i nie należy przypisywać napojowi wszystkich właściwości preparatów z nagietkiem.

Jakie właściwości nagietka opisuje EMA?

Europejska Agencja Leków opisuje tradycyjne zastosowanie określonych preparatów z kwiatów nagietka na niewielkie stany zapalne skóry, pomocniczo przy drobnych ranach oraz na łagodne stany zapalne jamy ustnej i gardła. Dotyczy to odpowiednich preparatów do stosowania miejscowego, w tym do płukania, a nie dowodu leczniczego działania picia herbaty.

Wnioski opierają się na długoletnim użyciu. Dostępne badania kliniczne nie pozwalają na mocne potwierdzenie skuteczności. Produkt powinien być używany zgodnie z ulotką, a przedłużające się lub nasilające objawy wymagają konsultacji.

Czego nie potwierdzono dla herbaty z nagietka?

Nie należy przedstawiać naparu jako sposobu na leczenie nowotworów, HIV, chorób wątroby, zapalenia jelit czy zakażeń układu moczowego. Wyniki badań nad wyciągami lub pojedynczymi składnikami nie dowodzą takich efektów po wypiciu filiżanki. Nagietek nie zastępuje leczenia ani nie służy do „detoksu” narządów.

Podobnie obecność karotenoidów i flawonoidów w kwiatach nie oznacza, że napar dostarcza leczniczej dawki luteiny czy kompletu witamin. Nie można obiecywać ochrony wzroku, poprawy odporności lub zapobiegania poronieniu. Bezpieczeństwo leczniczego stosowania w ciąży i podczas karmienia nie zostało dostatecznie ustalone.

Nagietek na oczy i do higieny intymnej

Napar z nagietka nie jest kroplami do oczu. Domowy napój nie jest sterylny; nie należy wkraplać go do oczu ani używać jako leczenia zapalenia spojówek. Ból oka, pogorszenie widzenia lub nasilone zaczerwienienie wymagają oceny medycznej.

Nie zalecamy także irygacji, leczenia infekcji intymnych ani przemywania trudno gojących się ran naparem spożywczym. Preparat do skóry, płukania jamy ustnej i napój mają różne przeznaczenie. Objawy infekcji powinny zostać prawidłowo rozpoznane.

Jak przygotować napar i używać kosmetyków z nagietkiem?

Do picia wybieraj wyłącznie produkt wyraźnie przeznaczony do spożycia i postępuj według instrukcji producenta. Nie pij preparatu opisanego tylko jako produkt do użytku zewnętrznego. Nie zbieraj kwiatów z niepewnego źródła ani z upraw opryskiwanych środkami nieprzeznaczonymi dla roślin jadalnych.

Nagietek występuje w kremach, balsamach i maściach. O zastosowaniu decyduje cały produkt i jego oznakowanie. Sam składnik nie gwarantuje leczenia łuszczycy, grzybicy, trądziku, usuwania zmarszczek czy bezpieczeństwa u niemowląt.

Przeciwwskazania i ostrożność

Osoby uczulone na nagietek lub inne rośliny astrowate powinny unikać preparatów nagietkowych. Mogą wystąpić reakcje skórne. Zalecenia dotyczące wieku zależą od konkretnego zastosowania i ulotki; nadzór dorosłego nie czyni produktu odpowiednim dla niemowlęcia.

W ciąży, przy karmieniu, u dzieci i podczas przewlekłego leczenia zamiar leczniczego używania ziół omów z lekarzem lub farmaceutą. Nie zwiększaj samodzielnie ilości ani czasu kuracji, jeśli objawy nie ustępują.

Źródła: EMA — Calendulae flos; EMA — raport oceniający nagietek; NCCIH — bezpieczeństwo produktów naturalnych.